Czynsze. Jak w czarną dziurę

Zwracają miastu
ZMK jest zakładem białostockiego urzędu miejskiego, ale ma własny budżet. W ubiegłym roku jego przychód przekroczył 50 mln zł. Najczęściej jest tak, że cały dochód takich zakładów przeznaczany jest na ich własne potrzeby – w przypadku ZMK chodziłoby więc o remonty zarządzanych budynków. Ale w Białymstoku mieszkańcy ponad 500 budynków zawsze słyszą śpiewkę „proszę czekać, pieniędzy na ten rok już nie ma. A tymczasem w 2005 roku ZMK oddał do kasy miasta ponad dwa mln zł, dwa lata temu prawie cztery!
– To nie my uchwalamy budżet miasta, tylko radni – broni się Eugeniusz Zysk, zastępca dyrektora ZMK.
– Ja byłem temu przeciwny – mówi Bogusław Dębski, przewodniczący komisji infrastruktury, gospodarki komunalnej i polityki mieszkaniowej rady miejskiej. – Jeśli pieniądze są wpłacane do budżetu, powinny wracać na remonty. Na szczęście udało się wywalczyć kilkadziesiąt tysięcy na termomodernizację budynków, ale to mało.
Według ZMK, w ubiegłym roku na remonty i inwestycje wydano ponad 9 mln zł. Z samych czynszów od mieszkańców, ZMK miał ponad 12 mln zł!

Raj dla urzędników
ZMK to aż 16 działów, 99 osób, a i tak nie jest w stanie administrować swoimi budynkami. Zatrudnia do tego kilka administracji, na które wydaje ponad 5 mln zł rocznie.
– To olbrzymie pieniądze, dlatego firmy tak walczą o administrowanie – przyznaje Eugeniusz Zysk, zastępca dyrektora ZMK. – Mamy dużo na głowie, a tu potrzebne są sprzątaczki, konserwatorzy...
W ubiegłym roku ZMK wydał ponad 70 tys. zł na same podróże służbowe – ryczałty za używanie własnego samochodu oraz koszty biletów komunikacji miejskiej, by dojechać do zarzdzanych budynków. Delegacje służbowe, jak twierdzi dyrektor Zysk, związane są wyłącznie ze szkoleniem pracowników. Wiktor Klatkowski, dyrektor ZMK, nie chciał z nami rozmawiać, bo właśnie przebywa na jednym z takich szkoleń dla zarządców w innym województwie.
Chyba każdy mieszkaniec pozazdrościłby zarobków dyrektorom ZMK. Wiktor Klatkowski zarobił w ubiegłym roku 95 tys. zł, jego zastępcy niewiele mniej: Eugeniusz Zysk, zastępca do spraw technicznych – 84 tys. zł, a Irena Matyka, zastępca do spraw ekonomicznych – 87 tys. zł.
Piekło dla mieszkańców
Przez dziesięć lat mieszkańcy kamienicy przy ul. Lipowej 16 prosili o remont dachu, aż w końcu ich zalało! – Ciągle nam odmawiali. Dopiero w tym roku miały znaleźć się pieniądze. Okazało się, że za późno – mówi Zofia Hryń, córka pani Zofii Kardasz, której mieszkanie po sierpniowych ulewach wyglądało jak basen. Zaczął odpadać sufit!
To tylko jeden z drastycznych przykładów na niedbalstwo ZMK, który z remontami czeka do ostatniej chwili.
– ZMK ma w nosie, że w naszych domach są odrapane klatki schodowe, odpadające tynki, stara stolarka, kruszące się balkony – mówią ludzie.
Kolejny problem to place zabaw. ZMK pozostaje głuchy na prośby lokatorów. Co najwyżej znikają stare, niebezpieczne zabawki... – Place zabaw są w skandalicznym stanie, aż strach puszczać dzieci na podwórko – żali się Bożena Cieszyńska, mieszkanka ul. Grochowej. – Nikt nie dba też o zieleń, a przecież na to wszystko płacimy w czynszach.
Zdaniem Zyska, w tym roku ZMK urządził kilka placów zabaw, posadził kilkanaście drzew i krzewów. – Ale to prawda, na razie zajmujemy się głównie usuwaniem niebezpiecznych placów zabaw – dodaje dyrektor.
Mieszkańcy zarzucają też ZMK, że nie remontuje dróg dojazdowych do bloków. Takich przykładów można znaleźć kilkanaście.
Według Zyska, wszystko zależy od pieniędzy. – W ubiegłym roku remontowano drogi przy ośmiu budynkach na kwotę 261 tys. zł – wylicza sucho dyrektor.
Nacinają nas na prądzie
Wspólnota przy ul. Bema 89 twierdzi, że ZMK okrada lokatorów, pobierając podwójne opłaty za oświetlenie w ich piwnicach. Jej zdaniem, zarząd mienia wyłudza 100 tysięcy zł rocznie od lokatorów z całego miasta. Mieszkańcy z Bema złożyli nawet w tej sprawie zawiadomienie do prokuratury, ale śledztwo umorzono. Sąd uznał, że Wiktor Klatkowski, szef ZMK nie może ponosić odpowiedzialności, bo nie jest funkcjonariuszem publicznym!
– A ten proceder ciągnie się od 1995 roku! – twierdzą ludzie z Bema. – Nasze straty to ponad 5 tys. złotych.
Na czym to polega? Blokiem zarządza wspólnota i sama płaci za prąd, także ten na wspólne potrzeby lokatorów. Wchodzi w to oświetlenie klatek schodowych, wejść do budynków i piwnic. – To my rozliczamy wszystkie opłaty – mówi szefowa wspólnoty. – Z kolei lokatorzy komunalni wpłacają czynsz do ZMK i w stawce bazowej czynszu płacą za prąd zużyty na wspólne potrzeby. ZMK przekazuje nam opłatę z czynszu i to my rozliczamy wydatki. Ale jest jeszcze dodatkowa opłata. Co miesiąc ZMK pobiera ją od lokatorów, którzy mają światło w piwnicach. W tym roku ta stawka wzrosła z 1,85 do 2,10 zł. A przecież oni zapłacili już raz za ten prąd!
Sprawdziliśmy – opłata za prąd w piwnicach pokrywana jest się z czynszu wszystkich lokatorów, niezależnie od tego, czy mają światło w piwnicy, czy nie.
ZMK interpretuje to inaczej. – Piwnice są pomieszczeniami przynależnymi do lokali mieszkalnych i służą wyłącznie do użytku jednego lokatora. Stawka czynszu zawiera jedynie koszty energii elektrycznej pomieszczeń wspólnego użytkowania: korytarzy piwnicznych, klatek schodowych – twierdzi Zysk.
Grzechy przeszłości
Przez wiele lat ZMK pobierał od lokatorów 10 procent zaliczki od kwoty za zużycie wody według wskazań wodomierzy. I nigdy się z niej nie rozliczał!
Co na to ZMK? – Doliczanie 10 proc. kwot wynikających ze zużycia zimnej wody następowało w przypadkach, gdy suma wskazań wodomierzy indywidualnych w lokalach nie pokrywała wskazań wodomierza głównego w budynku – mówi wicedyrektor Zysk. – Różnica najczęściej wynika z tego, że wodomierze w lokalach wskazują zużycie z kilkuprocentowym błędem.
– Nam już tego nie naliczają, bo zaprotestowaliśmy – mówią mieszkańcy ul. Bema. – W innych budynkach ten proceder dalej istnieje.
Przez ostatnie lata ZMK był często krytykowany przez radnych. I co? Nigdy jego szefom nie spadł włos z głowy. Przed nowymi władzami nie lada wyzwanie: muszą zrobić porządek w ZMK.